EITB Data azterlanaren datuek urte arteko aldakuntza gutxi dituen fenomeno bat marrazten dute, baina genero- eta adin-patroi argi batekin: suizidioaren ondoriozko heriotzak hirugarren adineko gizonen artean nabarmentzen den bitartean (36 kasu 100.000 biztanleko), pentsamendu suizidak ugariagoak dira emakume gazteenen artean.
Klima
Europa osoan, erregistroak daudenetik hirugarren udarik beroena izan da, 2024 eta 2022koen atzetik. Mendebaldeko Europaren kasuan, historiako beroena izan da, 2003koa gaindituz.
Anthropiceko ikertzaile batek dimisioa eman du eta adimen artifizialak gizadia akabatu dezakeela ohartarazi du; enpresako beste arduradun batek, berriz, % 10 baino gehiagoan kokatu du hori gertatzeko probabilitatea.
SATSEk, ELAk, LABek, CCOOk eta UGTk gaur emango dute jakitera datozen hilabeteetarako protesta-egutegia, Osakidetzako kolektibo guztientzat lan-hobekuntzak eskatzeko. Sindikatuak kritikoak dira Osasun Sailaren eta medikuen sindikatuaren artean lortutako akordioarekin, eta profesional guztientzako hitzarmena eskatzen dute.
MIGRAZIO-KRISIA CEUTAN
Ceutako migrazio krisiaren harira, Espainiako Gobernuak 40 dokumentu desklasifikatu ditu gaur, eta horien arabera, uztailaren 29an CNIko agenteak Marokoko inteligentzia zerbitzuekin eta Espainiako Gobernuak Ceutan duen ordezkariarekin jarri ziren harremanetan, sare sozialetan Ceutara sartzeko deialdiak egiten ari zirela ohartarazteko.
Azken urteetan handitu egin da ondoez psikologikoren bat pairatzen dutela eta laguntza behar dutela adierazten duten EAEko biztanleen kopurua; 2018an % 13 izatetik 2023an % 22,4 izatera igaro da. Duela ez asko, gaitz horiek ezkutatu egiten ziren, orain publikoki aitortzen hasi gara, baita konponbidea bilatzen ere.
Ondoez psikologikoa ez da berdin azaltzen gizarteko sektore guztietan. Emakumeei gehiago eragiteaz gain, adina ere faktore garrantzitsua da: 75 urtetik gorako herritarren % 28,5ek pairatzen ditu sintomak, baina gazteenak dira (15-24 urte) pandemiaren ondoren osasun mentalaren narriadura gehien nozitu dutenak.
Euskadik 58.100 paziente zituen psikiatria kontsultetan 2019an. 2024an zenbakia ia bikoitza zen: 109.400. Aldi berean, osasun mentalarekin lotutako laneko bajak ere etengabe hazten ari dira, eta 16-25 urteko gazteen artean, esate baterako, sei aldiz handitu dira 2016tik.
Herri honek dituen erronka nagusiei aurre egiteko, "mugimendua, adostasunak eta lidergo partekatuak" behar direla esan dio EH Bilduko ordezkariak lehendakariari.
Lehendakariarekin izandako bilera "giro adeitsuan" egin dela esan du PSE-EEko buruak, eta, besteak beste, osasuna eta etxebizitza babestea eta indartzea eskatu dio. Halaber, PISA txostenean jasotako euskal hezkuntzaren emaitza txarren aurrean "autokritika" egiteko galdegin dio EAJri.
Joseba Diez Antxustegik (EAJ) Imanol Pradales lehendakariarekin izandako bileraren balorazioa egin du, Pradalesek Legebiltzarreko taldeekin egindako bilera-sortaren amaieran.
Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak Santiago Abascal Voxeko buruzagiari esan dio bere Gobernuak ez duela onartzen "inongo alderdiren eta herrialderen xantaia", Marokori erreferentzia eginez, eta gaineratu du: "Zu ez bezala, ni txakurra izango naiz, baina ez dut nagusirik". Kongresuan, Gobernuaren kontrol saioan, Abascalek galdetu dio Sanchezi "Marokok xantaia egiten" ote dion bere eta bere "familiaren ustelkeriaz duten informazioagatik".
Covitek deitoratu du "39 pertsona hiltzeagatik zigortutako terrorista bati" eman izana erregimen hori.
Lehen aldia da Euskal Herrian giza eskubideen urraketa larriengatik "borondatezko jurisdikzioaren" bitartez gisa honetako prozedura bat egingo dela. Prozesu hau GEBehatokiak bultzatu du Txomin Letamendi gudari eta militantearen familiaren adostasunarekin. Letamendi 1950eko abenduaren 20an hil zen, erregimen frankistaren torturapean.
Datorren urteko hauteskundeetarako Arabako ahaldun nagusirako hautagai izateko proposatu dute berriro Arabako Batzar Nagusietako EH Bilduren egungo bozeramailea.
Suizidioa Prebenitzeko Munduko Eguna
EITB Data azterlanaren datuek urte arteko aldakuntza gutxi dituen fenomeno bat marrazten dute, baina genero- eta adin-patroi argi batekin: suizidioaren ondoriozko heriotzak hirugarren adineko gizonen artean nabarmentzen den bitartean (36 kasu 100.000 biztanleko), pentsamendu suizidak ugariagoak dira emakume gazteenen artean.
Araiako Unai Lekuona artzainak irabazi du Ordiziako Idiazabal Gaztaren LIII. Lehiaketa, eta Donostiako El Vaskito jatetxeak eskuratu du gazta irabazlea, 5.400 euroren truke. Urteroko legez, Beti Alai frontoian ikusmin handia sortu aurkeztu diren 49 gaztetatik irabazlea zein izango zen jakiteko: 49 gaztak hartu dute parte bertan: 20 Gipuzkoakoak, 16 Nafarroakoak, 9 Arabakoak eta 4 Bizkaikoak.
Udal dekretu berriaren aurka 65 taxilarik jarritako helegitea atzera bota du epaileak. Udalak argitu du dekretu hori egun etenda dagoela, baina dagoeneko lanean ari dela indarrean jartzeko.
Carlos Resa Laudioko loteria-saltzaileak 40.000 euroan baloratutako 6.000 dezimo bota zituen zakarrontzira, nahi gabe, kartoien artean. Gabonetako Loteriako 500 dezimo zeuden (10.000 euro) eta asteko zozketaren beste 5.000 dezimo (30.000 euro). Suhiltzaileei laguntza eskatu zien, eta hiru orduren ondoren, dezimoak erreskatatzea lortu zuten. Gogoan izan zenbaki hau: 55626. Gabonetako loteriarako zortearen zenbakia izango den ospea irabazi du dagoeneko!
Europan erreferentzia den Brent petrolio-upelak ia % 13ko igoera izan du hilabete honetan, eta duela urtebete baino % 50 garestiagoa da.
Etxebizitza krisia dela eta, Europa osoan dagoen arazo larriari heldu nahi dio Bruselak, eta gaur lege berri bat aurkeztu du. Besteak beste, murriztu egin nahi du etxebizitza turistikoaren jarduera eta baita gune tentsionatuetan bigarren etxebizitzak erostea.
Norma Vila bilbotarraren lehen film luzea, "amatasunaren alde ilunerako bidaia intimo eta sentsoriala", Sitgeseko zinema jaialdian estreinatuko da, urrian. EITBren parte hartzea duen thriller psikologikoaren protagonistak Haizea Carneros eta Nagore Aranburu dira.
Arabar aktoreak euskal zinema eragileen plataformaren saria jasoko du irailaren 19an Donostian, "azken urteotan aktore nabarmenen artean kokatu duen ibilbideari esker".
Salsamendi, de esta manera, dejará el club bermeano cuando finalice la temporada, a la que le quedan la segunda jornada de la Bandera de La Concha y, en la Liga Eusko Label, las regatas de Bermeo y de Portugalete.
Alaveseko erdiko atzelariari ebakuntza egingo diote, hurrengo egunetan. Garces FIFAk zigortuta dago, baina entrenatzeko baimena zuen, eta, aurreko astean, entrenamendu batean lesionatu zen.
?fmt=webp-alpha&qlt=80)
?fmt=webp-alpha&qlt=80)
Nafarroako presidenteak azaldu duenez, bere Gobernuaren "politika ulertzeko" modua Ceutara iritsitako pertsona horiei "babesa" ematea da.
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Anthropiceko ikertzaile batek dimisioa eman du eta adimen artifizialak gizadia akabatu dezakeela ohartarazi du; enpresako beste arduradun batek, berriz, % 10 baino gehiagoan kokatu du hori gertatzeko probabilitatea.
Bi ibilgailuren arteko istripu bat izan da Malmasingo tunelaren aurretik, AP-8ko 114. kilometroan, Irungo noranzkoan, eta hainbat kilometroko auto-ilarak sortu dira. Erreietako bat itxita izan da.
EITB Data azterlanaren datuek urte arteko aldakuntza gutxi dituen fenomeno bat marrazten dute, baina genero- eta adin-patroi argi batekin: suizidioaren ondoriozko heriotzak hirugarren adineko gizonen artean nabarmentzen den bitartean (36 kasu 100.000 biztanleko), pentsamendu suizidak ugariagoak dira emakume gazteenen artean.
Europa osoan, erregistroak daudenetik hirugarren udarik beroena izan da, 2024 eta 2022koen atzetik. Mendebaldeko Europaren kasuan, historiako beroena izan da, 2003koa gaindituz.
Araiako Unai Lekuona artzainak irabazi du Ordiziako Idiazabal Gaztaren LIII. Lehiaketa, eta Donostiako El Vaskito jatetxeak eskuratu du gazta irabazlea, 5.400 euroren truke. Urteroko legez, Beti Alai frontoian ikusmin handia sortu aurkeztu diren 49 gaztetatik irabazlea zein izango zen jakiteko: 49 gaztak hartu dute parte bertan: 20 Gipuzkoakoak, 16 Nafarroakoak, 9 Arabakoak eta 4 Bizkaikoak.
Carlos Resa Laudioko loteria-saltzaileak 40.000 euroan baloratutako 6.000 dezimo bota zituen zakarrontzira, nahi gabe, kartoien artean. Gabonetako Loteriako 500 dezimo zeuden (10.000 euro) eta asteko zozketaren beste 5.000 dezimo (30.000 euro). Suhiltzaileei laguntza eskatu zien, eta hiru orduren ondoren, dezimoak erreskatatzea lortu zuten. Gogoan izan zenbaki hau: 55626. Gabonetako loteriarako zortearen zenbakia izango den ospea irabazi du dagoeneko!
Auto-ilarak izan dira Santo Domingoko jaitsieran, Sondikako BI-30 errepidean eta Txorierrin. Bi puntu horietan errei bat itxita egon da eta zirkulazioa motel ibili da.
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Urriaren 30ean eta abenduaren 14an greba egitera daude deituta Osakidetzako langile guztiak, abenduaren 9an Arabakoak, abenduaren 10ean Bizkaikoak eta abenduaren 11n, berriz, Gipuzkoakoak.
Hautaketa-probak azaroaren 6, 7, 8, 21, 22 eta 27an egingo dira, aurrez aurreko sei jardunalditan banatuta. Probak Barakaldoko BECen eta Arabako Campusean egingo dira.
SATSEk, ELAk, LABek, CCOOk eta UGTk gaur emango dute jakitera datozen hilabeteetarako protesta-egutegia, Osakidetzako kolektibo guztientzat lan-hobekuntzak eskatzeko. Sindikatuak kritikoak dira Osasun Sailaren eta medikuen sindikatuaren artean lortutako akordioarekin, eta profesional guztientzako hitzarmena eskatzen dute.
Europan erreferentzia den Brent petrolio-upelak ia % 13ko igoera izan du hilabete honetan, eta duela urtebete baino % 50 garestiagoa da.
Udal dekretu berriaren aurka 65 taxilarik jarritako helegitea atzera bota du epaileak. Udalak argitu du dekretu hori egun etenda dagoela, baina dagoeneko lanean ari dela indarrean jartzeko.
Euskadiko Kontratuen inguruko Errekurtsoen Administrazio Organoak (KEAO) erabaki du kautelazko neurriak hartzea eta Eusko Jaurlaritzak Premiazko Garraio Sanitarioaren Sarea (LGSS) eta Premiazkoa ez den Garraio Sanitarioaren Sarea (HNSS) modu pribatuan kudeatzeko pleguak geldiaraztea, hainbat sindikatuk aurkeztutako errekurtsoen ondoren.
Torres lehendakariordearen Elkarrizketa Sozialerako Legea bertan behera uzteko eskatuko dio sindikatuak lehendakariari, "ELA eta LAB zigortzeko erabili nahi delako".
ELAk deituta, grebalariek hainbat protesta ekintza egingo dituzte zinema jaialdiaren inaugurazio egunean eta bezperan. Sindikatuak salatu du negoziazio mahaia "blokeatuta" dagoela eta Aldundiari "berehala esku hartzeko" eskatu dio.
Egoera horri irtenbidea emate aldera, bi sailburuek aurreratu dute Eusko Jaurlaritzak "etxebizitza hutsen aurka" borrokatuko duela; alde batetik, zerga fiskalekin, eta bestetik, merkatura ateratzen ez diren etxebizitza hutsei ondasun higiezinen gaineko zergan errekargua jarrita.
Apirila eta ekaina bitartean, bigarren eskuko etxebizitzen prezioa % 11,2 igo zen Euskadin eta % 12,9 Nafarroan.
Volkswagen taldeak krisia bizi du, Txinako fabrikatzaileek Europan lehia gogortu, Txinan salmentak jaitsi eta AEBko muga-zergen ondorioz.
Nekazarien ordezkariak datorren astean bilduko dira Frantziako Nekazaritza Ministerioarekin, euren eskaerak helarazteko. Lehortearen eta beroaren eragina arlo ekonomikoan nabaritzen ari da, baina baita fisikoan eta mentalean ere.
Eneko Andueza PSE-EEko idazkari nagusiak Euskadi Irratian aurreratu du sozialistek bidea irekiko diotela gaur onartuko den Bizkaiko zerga-erreformaren legeari, gobernu-kidetasuna errespetatze aldera. Nolanahi ere, Anduezak argi utzi du bere alderdiaren jarrera ez dela aldatu. Ohartarazi duenez, erreformak Batzar Nagusien argi berdea jaso dezan, edukia sakon negoziatu beharko dute EAJrekin.
Lau hamarkada bete dira Dolores Gonzalez Katarain 'Yoyes' hil zutela Ordizian, bere jaioterrian, haren hiru urteko semea aurrean zela. Hilketa hori mugarri bihurtu zen ETAren aurkako mobilizazioan.
EAJk "kezkagarritzat" jo ditu desklasifikatutako txostenak, eta PPk eta Voxek Espainiako Gobernuko presidentearen dimisioa eskatu dute. Sumarrek, bere aldetik, frogatuta ikusi du Marokoko agintarien gelditasuna.
Ceutako migrazio krisiaren harira, Espainiako Gobernuak 40 dokumentu desklasifikatu ditu gaur, eta horien arabera, uztailaren 29an CNIko agenteak Marokoko inteligentzia zerbitzuekin eta Espainiako Gobernuak Ceutan duen ordezkariarekin jarri ziren harremanetan, sare sozialetan Ceutara sartzeko deialdiak egiten ari zirela ohartarazteko.
Arabar aktoreak euskal zinema eragileen plataformaren saria jasoko du irailaren 19an Donostian, "azken urteotan aktore nabarmenen artean kokatu duen ibilbideari esker".
Norma Vila bilbotarraren lehen film luzea, "amatasunaren alde ilunerako bidaia intimo eta sentsoriala", Sitgeseko zinema jaialdian estreinatuko da, urrian. EITBren parte hartzea duen thriller psikologikoaren protagonistak Haizea Carneros eta Nagore Aranburu dira.
Werner Herzog eta Naomi Watts Donostia sariaren hartzekodunez gain, besteak beste, Brad Pitt, Noemie Merlant, Martin McDonagh, Cristian Mungiu, Pawel Pawlikowski eta Ira Sachs, epaimahai ofizialaren burua, iritsiko dira Donostiara.
Norma Vilak zuzendu eta Nagore Aranburu eta Haizea Carneros protagonista dituen Salitre euskal filma thriller psikologiko bat da, "begirada femenino, garaikide eta desmitifikatzaile batetik" habia hutsaren sindromea eta galeraren aurreko beldurra aztertzen dituena. Filmak EITBren parte hartzea du.
Norma Vila bilbotarraren lehen film luzea eta Daniel Romero zuzendariak eta Asier Guerricaechevarriak idatziriko thriller psikologikoa, Yune Nogueiras protagonista duena, fantasiazko zinemaren Kataluniako udalerriko jaialdian estreinatuko dira.
Aintza eta Aintza Homerori, Nolani, "Odisea" euskarara ekarri zuen Matias Mujikari eta sorgindurik dauden (gauden) ikusle eta irakurle multzo bikain horri!
Alauda Ruiz de Azuaren filmak La bola negra eta El ser querido izango ditu lehiakide, Espainiako Akademiaren behin betiko hautagaia izateko deman.
Seriearen trailerra estreinatu dute. Udaberrian filmatu zen EITBren plato berrian eta Bilbon, Getxon eta Bardean, besteak beste. 2027an, EITBn egongo da ikusgai.
Duela 50 urte, El desencanto filma Zinemaldiko Sail Ofizialean lehiatzeko hautatu bazuten ere, Guardia Zibilak Josu Zabaleta gaztea hil ondoren, filmeko lantaldeak jaialdia utzi zuen, protesta gisa. Aurten, lan horrek Klasikoak zikloa irekiko du. Era berean, erakusketa bat inauguratu dute gaur, dokumentu argitaragabeekin, historia horren erakusgarri.
Kubatarrak kontzertua egin du bart Liceun, irailaren 12 eta 13an Bilboko Euskaldunan aritu aurretik.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
